Een beetje schuiven
en er ontstaat plotseling
nieuwe beweging

Bekijk de overvliegende gans.

Dit hek is niet zo 

maar een hek, opent alles

adembenemend

Posted via email from Ben Licher

via flickr.com

Posted via web from Ben Licher

Vandaag, eigenlijk
alleen maar duisternis voor
alle partijen.

Linda en ik gaan samen deze kasen-renga maken. Om de beurt een strofe volgens onderstaand klassiek schema. Maan en bloem ‘mogen’ één keer voorkomen, Nieuwjaar (het 5e seizoen) moet een keer. Ik begin zaterdag, Nieuwe Maan, met de hokku. Die komt hieronder in een reactie te staan. Het is een haiku van een van de klassieke haiku dichters: Issa. Hoewel, in zijn tijd (1763 – 1827) werd hij niet meteen als klassieker beschouwd.

Hun eerste kreet

1. (3) lente (hokku)

2. (2) lente

3. (3) lente/zon

4. (2) vrij vers

5. (3) bloem/aarde

6. (2) lucht

Deel 2 .) wordt levendiger, bonter, zoals de ontwikkeling in een verhaal of toneelstuk, waarin de grens tussen diepgang en het kolderieke soms flinterdun kan worden.

7. (3) lente

8. (2) vrij/ontspannen

9. (3) vrij/ontspannen

10. (2) blaadjes

11. (3) lente/wolken

12. (2) zomer/bloemen

13. (3) meeldraden

14. (2) herfst/blad

15. (3) vrij vers

16. (2) vrij vers

17. (3) tuin/maan

18. (2) water

19. (3) water/schakeling

20. (2) vrij vers

21. (3) beek/wind

22. (2) vrij/wind

23. (3) adem/druif

24. (2) adem/kristal

25. (3) Nieuwjaar

26. (2) vrij/gras

27. (3) vrij/hout

28. (2) aarde/hout

29. (3) licht/donker

Deel 3 lijkt op het laatste hoofdstuk van een boek waarin de verwarde draden van het drama hun ontknoping vinden.

30. (2) herfst/spin

31. (3) draden

32. (2) vrij vers

33. (3) vrij vers

34. (2) zomer

35. (3) vuur/hout

36. (2) zomer/herfst (ageku)

zelfs donker kon niet
voorkomen dat haar knoppen
licht explodeerden

Deel 1 van langzame lome warmte ontwaakt is een beetje lang aan het worden. Hier is deel 2. Linda en ik schrijven samen een Kasen-renga. Bijna elke avond weer een strofe erbij. Een beetje oefenen samen, aftasten. Met Nieuwe Maan (25 april) beginnen we een nieuwe Kasen-renga. Dan wel volgens een iets strakker schema.

Linda zegt: 14 april 2009 om 22:03

kakelende hennenren
haan er als de kippen bij

ben zegt: 14 april 2009 om 22:24

ja natuurlijk want
de beste kippesoep maak je
van een oude haan

Linda zegt: 15 april 2009 om 20:54

lammetjespap? blaadje sla
oude bok verkneukelt zich

Ben zegt: 15 april 2009 om 21:15

lente-energie
ook oude bokken hier en
daar een snufje toch?

Linda zegt: 16 april 2009 om 10:31

het is de tijd van het jaar
of welbeschouwd altijd zo

Ben Licher zegt: 16 april 2009 om 20:51

voorjaargetijde
boerenzwaluwen bouwen
modderhapjesnest

linda zegt: 17 april 2009 om 17:11

vlinders fladderen
vette horzel dikke bij
de aard van beestjes

veranderende ritmes
vetgemest en nu broeden

linda zegt: 18 april 2009 om 20:57

proefopstellingen alles
is klaar om echt te worden

Ben Licher zegt: 18 april 2009 om 21:08

toch niet gevangen

in alles dat net echt is

plotseling anders

Linda zegt: 19 april 2009 om 21:33
toppen rijkhalzen tot zon
wortelen in goede aard

Ben Licher zegt: 19 april 2009 om 21:52
zonnestralen in
alle groene bladeren
fotosynthese

Een lappendeken

een pad naar nieuwe wegen

zucht van opluchting

Is het gras groener
sedert de zon erop schijnt
echt geen illusie?

De renga is een Japans kettinggedicht, geschreven door 2 dichters.

Tan-renga is een kort kettinggedicht: haiku die verbonden zijn door de gedachten van de dichters. Goed om samen te oefenen.

Beginner schrijft de eerste strofe, de hokko, bestaande uit 5-7-5 lettergrepen.

De tweede dichter volgt met twee zinnen van 7 lettergrepen, een haiku dialoog.

L. is daarnet begonnen:

langzame lome
warmte ontwaakt zacht in maart
lang verwacht welkom

Ben zegt:

is dit het begin of stuurt
lente je nog tan-renga

Linda:

hoe dan ook aanvang
eindelijk verse velden
zichtbaar bij maanlicht

Ben:

zichtbaar groener dan daarnet
gras is toch geen illusie?

linda zegt: 2 april 2009 om 22:36

bollend bloeien de
bomen vol boeiend bloesem
bloemrijk de aarde

Ben zegt: 2 april 2009 om 22:42

in bomen en op aarde
vogels druk, voorbereiden

Linda zegt: 3 april 2009 om 22:16

bijtijds blij bezig?
nesten ogenschijnlijk vol
met herfstschutkleuren

Ben zegt: 3 april 2009 om 22:26

bloeien broeden bouwen het
eerste kwartier routine

Linda zegt: 5 april 2009 om 21:25

nadien geen eitje
fris? wacht maar, maartse buien
ook in april zon

Ben zegt: 5 april 2009 om 21:35

gefilterd licht maakte de
bloemenpracht nog prachtiger

Linda zegt: 6 april 2009 om 22:00

groot overdrijvend
wolkenveld blaast naar schaapjes
luchtig blauwe wol

Ben zegt: 6 april 2009 om 22:07

oh donders en bliksem daar
wapperen alle veertjes

Linda zegt: 7 april 2009 om 22:45

wortels takken hout
vast langzaamaan regent het
weer zonnestralen

Ben zegt: 7 april 2009 om 22:56

die zonne-energie
ze blijven nestenbouwen

Linda zegt: 8 april 2009 om 18:02

verwen de nesten
stro mannetjes en vrouwtjes
leg de eieren!

Ben zegt: 8 april 2009 om 20:35

moeten ze nog veel leren
gewoon echt vogeltje zijn?

Linda zegt: 9 april 2009 om 23:50
volgende volle
maan verre van vleugellam
gaan ze grastuinen?

Ben zegt: 9 april 2009 om 23:58

nee, eerst nieuwe maan
elke maan een nieuw begin
opnieuw cyklussen

Linda zegt:
13 april 2009 om 21:40

weerlicht weerklinkt in water
kringelende keerkringen

Ben zegt:
13 april 2009 om 21:52

waterdruppels die
schitteren in lentelucht
fatah morgana?

Linda zegt: 13 april 2009 om 21:59

trilling maar geen geluiden
hoort dat wel heerlijk rustig

Ben zegt: 13 april 2009 om 22:18

rustige lente?
‘t is een en al drukte
kleurend en groeiend

Pennen schrijven niet vanzelf (Ben), je moet ze in beweging zetten, sturen met je gedachten, je handen, elke dag opnieuw, elk uur om je heen kijken en elk idee dat in een fractie van en seconde binnenkomt … je pen sturen,vul je pen of koop een nieuwe …

Pennen schrijven niet
vanzelf, beweeg die pennen
zodat woorden zijn

stille dauwdruppels
en de bloemen schitterend
inzicht in schoonheid

Een haiku is een gedicht in 5-7-5 ritme. Een waki is een strofe van 2 regels, 2 keer 7 lettergrepen.

bloemstengel het blad
vouwt er al groeiend omheen
orchideënpracht
1-10-7 (samen met Kristjaan)

waterdruppels blijven hier,
afscheid zwaarder dan een ons
waki, 1-10-7

een steen lijkt rustig
met verborgen geheimen
schoonheid van binnen
3-10-7 (2e regel An-nur)

golvende ritmes
warm of koud de zee zakt of
zwelt altijd maar door
3-10-7

rots en kiezel groot
en klein ten opzichte van
elkaar respect ja?
3-10-7

rozenblaadjes droog
speciaal voor jou bewaard
nazomer geurend
3-10-7 (2e regel An-nur)

We brengen die regel
naar vandaag en doen ermee
zoals het uitkomt
3-10-7

parel van dauw valt
op de aarde en stroomt dan
weer naar huis de zee
4-10-7

bloemblaadjes kunnen zacht ook
andere kleur spiegelen
waki 4-10-7

water lekker nat
de zon koestert mijn lichaam
voeten bungelend
4-10-7 (2e regel Kristjaan)

Ja ik zag het al
razendsnelle reacties
meteen reageren
4-10-7

water een druppel
is voldoende om dorst te
lessen, Sahara
4-10-7

rots en kiezel groot
en klein ten opzichte van
elkaar respect ja?
4-10-7

materie versus
energie gelijkgesteld
aan dag en nacht toch?
4-10-7 (2e regel An-nur)

klein mollig handje blauwe
ogen een kus open hart

5-10-7 waki

heldere oogjes
geniepig in de modder
waar is nu mijn prooi
5-10-7

tikkende regen
smalle weg naar beneden
druppels langs het raam
5-10-7 (2e regel Kristjaan)

kokende vulkaan broeit en
borrelt, lavastroom verbrand
5-10-7 waki, variant op 3-regelige haiku

wordt gecomposteerd
natuurlijke cyclus wordt
een fragile bloem
5-10-7

zie hoe de rots groeit zit hier
op de grond en luister goed
5-10-7

te laat, sneller dan
het licht, mooier dan zeven
kleuren schemerlucht
5-10-7

Krabben op schedel
niet mogelijk snelle reactie
heeft voorhand, veilig
6-10-7

Ha haikumaatje
pennevrienden al is de pen
razendsnel tikken
5-10-7

pompoenen tentoon
en kaarsen aan op tafel
syllabus terug?
5-10-7

water aarde lucht elke dag
start nieuwe zonnestralen
7-10-7

opkomende zon mistdruppels
ervoor ineens oranje
7-10-7

Kom gooi er wat hout
op, wakker het vuur weer aan
liefde voor jezelf
7-10-7

Ik sta briesend aan
aan de kant, klaar voor nieuwe
uitdaging, geduld
8-10-7

was het een voetstap of toch
kattengesluip – het is weg
10-10-7

ogen oren hart vormen
betekenis woorden zijn
gewoon woorden – punt
10-10-7